Dit interview is ook voor mannen

Menstruatie wordt nog vaak gezien als een onderwerp voor vrouwen alleen. Onterecht, vindt Deniz Er-Wiedhaup, CEO van Yoni. Ook mannen zouden zich erin moeten verdiepen. Het raakt de helft van de wereldbevolking en beïnvloedt gezondheid, welzijn en werk. Toch rust er nog altijd een taboe op. Hoe normaler we erover praten, hoe beter.

Je zegt dat ook mannen dit interview moeten lezen. Waarom?

“Omdat menstruatie nog te vaak wordt weggezet als iets waar alleen vrouwen iets van hoeven te weten. Terwijl het de helft van de wereldbevolking direct raakt en daarmee eigenlijk iedereen aangaat. Het heeft invloed op hoe mensen zich voelen, op hun dagelijks leven en ook op hun werk. Veel mannen hebben een partner, dochter of collega die hiermee te maken heeft. Als je een beetje begrijpt hoe een cyclus werkt, snap je soms ook beter waarom iemand zich de ene week heel energiek voelt en een andere week minder. Dat helpt uiteindelijk ook gewoon in relaties.”

Rust er nog steeds een taboe op menstruatie?

“Ja. Er wordt vaak zachtjes over gedaan, of helemaal niet over gesproken. En dat is eigenlijk vreemd voor iets dat zo’n groot deel van de bevolking aangaat en zoveel impact heeft. Juist als mannen er ook iets meer van weten en het gesprek niet uit de weg gaan, wordt het onderwerp vanzelf normaler.”

Je werkte eerder bij Coca-Cola en bol. Hoe kom je bij Yoni terecht?

“Ik begon mijn carrière in strategieconsulting bij Boston Consulting Group en werkte daarna bij Coca-Cola en later bij bol.com, inmiddels bol. Dat zijn organisaties waar je met grote teams aan grote merken werkt. Toen Yoni mij benaderde voor deze rol kende ik het merk eerlijk gezegd niet zo goed. Tijdens het sollicitatieproces ging ik de producten gebruiken en toen dacht ik ineens: wat heb ik eigenlijk mijn hele leven gebruikt? Ik had nog nooit stilgestaan bij wat er precies in menstruatieproducten zit.”

Wat ontdekte je toen je je daarin ging verdiepen?

“Dat veel producten plastic bevatten of katoen dat met pesticiden is behandeld. Dat was voor mij echt een eyeopener. Je gaat er eigenlijk automatisch van uit dat zo’n product goed gereguleerd en transparant is. Maar als je je erin verdiept, blijkt dat er verrassend weinig informatie beschikbaar is. Ik heb twee dochters en toen dacht ik meteen: hier zou eigenlijk veel meer aandacht voor moeten zijn.”

“Menstruatieproducten op kantoor zouden net zo vanzelfsprekend moeten zijn als toiletpapier. Dat neem je toch ook niet mee naar je werk?”

Waarom kijken mensen daar zo weinig naar?

“Dat vind ik zelf ook fascinerend. Veel vrouwen kijken heel bewust naar wat er in hun skincare zit. Ze lezen ingrediëntenlijsten en vermijden bepaalde stoffen. Maar bij menstruatieproducten gebeurt dat bijna nooit. Terwijl iemand in haar leven duizenden menstruatieproducten gebruikt. Als je dat optelt, gaat het om een product dat jarenlang heel dicht op je lichaam zit. Dat contrast vind ik opvallend.”

Waarom zijn plastics in menstruatieproducten eigenlijk een probleem?

“Een groot deel van maandverband en tampons bevat plastic. Dat heeft meerdere gevolgen. Ten eerste voor het milieu, omdat die producten moeilijk afbreekbaar zijn. Maar er is ook steeds meer wetenschappelijke aandacht voor microplastics en voor chemische stoffen die uit materialen kunnen vrijkomen en mogelijk in het lichaam terechtkomen. Er is nog relatief weinig onderzoek naar de impact van menstruatieproducten op de gezondheid van vrouwen. Gelukkig komt er steeds meer nieuw onderzoek, mede doordat vrouwen meer vragen stellen over deze producten. Dat laat zien hoe belangrijk transparantie en gezondheid in deze categorie zijn. Voor ons is dat reden om producten te maken van biologisch katoen en volledig transparant te zijn over de ingrediënten. Op onze verpakkingen staat precies wat erin zit, iets wat in deze industrie nog lang niet vanzelfsprekend is.”

Wat sprak je aan in Yoni?

“Vooral dat het een missiegedreven bedrijf is. Het is natuurlijk heel anders dan een corporate omgeving. Hier werken we met een klein team waarin iedereen sterk betrokken is bij het onderwerp. Dat betekent ook dat je als CEO overal mee bezig bent: strategie, supply chain, marketing en gesprekken met retailers. Het werk is intensief, maar je ziet ook direct de impact.”

Hoe groot is het team eigenlijk?

“We zijn met vijftien mensen en het hoofdkantoor zit in Amsterdam. De productie gebeurt bij fabrieken in Europa, en logistiek en productie zijn grotendeels uitbesteed. Daardoor kunnen we met een klein team toch internationaal opereren, bijvoorbeeld in Engeland en Duitsland. Onze producten liggen inmiddels bij grote retailers en we groeien vooral hard in Engeland.”

Hoe ziet dat team eruit?

“We hebben bijna alleen maar vrouwen in het team. De enige man is, voorlopig, de CFO. Dat is niet bewust zo gegaan, maar het gebeurt toch. Als we een vacature uitzetten, krijgen we vaak veel reacties van vrouwen die zeggen dat ze juist bij Yoni willen werken vanwege de missie. Ze willen bijdragen aan meer openheid over menstruatie en vrouwengezondheid.”

Waar begon het verhaal van Yoni eigenlijk?

“Het begon met het persoonlijke verhaal van de oprichter, Mariah Mansvelt Beck. Zij kreeg baarmoederhalskanker en verbleef tijdens haar behandeling een tijd in de Verenigde Staten. Daar adviseerde haar arts specifiek om menstruatieproducten van biologisch katoen te gebruiken.”

Wat ontdekte ze tijdens haar onderzoek naar die producten?

“Dat menstruatieproducten vaak plastic bevatten en dat katoen soms pesticiden bevat. Maar wat haar misschien nog het meest verbaasde was dat fabrikanten niet verplicht zijn om ingrediënten op de verpakking te zetten. Dat vond ze ongelooflijk. Toen besloot ze zelf een merk te starten dat wél transparant is.”

Hoe borgen jullie kwaliteit en betrouwbaarheid in zo’n kleine organisatie?

“We hebben geen interne auditfunctie of riskmanagers. Daarom werken we veel met externe audits en certificeringen. Onze producten zijn gemaakt van GOTS-gecertificeerd biologisch katoen en dat betekent dat de hele keten gecontroleerd moet worden. Van de katoenplantages tot de fabrieken waar de producten worden gemaakt. Die keten wordt regelmatig geaudit door onafhankelijke partijen.”

Waar kijken auditors in die keten naar?

“Ze kijken bijvoorbeeld naar arbeidsomstandigheden in fabrieken, naar salarissen en naar productieprocessen. Maar ook naar hoe de katoen wordt verbouwd en verwerkt. Soms zijn dat aangekondigde audits en soms onaangekondigde. Dat helpt om te controleren of de standaarden echt worden nageleefd.”

Jullie richten je naast particulieren ook op bedrijven. Waarom?

“We geloven dat menstruatieproducten op kantoor net zo vanzelfsprekend zouden moeten zijn als toiletpapier of zeep. Je neemt je eigen toiletpapier toch ook niet mee naar je werk? Toch nemen veel vrouwen hun menstruatieproducten wel zelf mee. Steeds meer organisaties beseffen dat het eigenlijk logisch is om die ook gewoon beschikbaar te maken. We zien gelukkig dat steeds meer bedrijven dispensers in de toiletten plaatsen, net zoals bij zeep of toiletpapier. Zie je een dispenser hangen op een kantoor, dan laat dat meteen zien dat de organisatie het onderwerp serieus neemt.”

“Belangrijk is dat er meer openheid komt. Dat menstruatie iets wordt waar je gewoon over kunt praten, ook op het werk”

Wat betekent menstruatie eigenlijk voor vrouwen op het werk?

“Dat verschilt natuurlijk per persoon, maar voor veel vrouwen kan het gepaard gaan met pijn, vermoeidheid of ongemak. Voor leidinggevenden en collega’s kan het helpen om te begrijpen dat energie en concentratie soms ook samenhangen met een cyclus. Dat maakt het gesprek daarover makkelijker. Tegelijkertijd is het nog steeds een onderwerp waar weinig over wordt gesproken. Daardoor houden veel vrouwen het voor zichzelf. Ik zeg weleens: ‘Als mannen iets meer zouden weten over hormonale cycli, zouden veel relaties waarschijnlijk een stuk soepeler verlopen’.”

In sommige landen bestaat menstruatieverlof. Hoe kijk jij daarnaar?

“Ik ben daar zelf geen voorstander van. Ik denk dat het risico bestaat dat het vrouwen juist verder apart zet op de arbeidsmarkt. Wat ik belangrijker vind is dat er meer openheid komt. Dat menstruatie iets wordt waar je gewoon over kunt praten, ook op het werk. En dat gesprek mag wat mij betreft ook met mannen worden gevoerd.”

Merk je dat die bewustwording groeit?

“Jazeker. Vooral in Engeland zie je dat media steeds vaker schrijven over pesticiden of microplastics in menstruatieproducten. Als zo’n artikel verschijnt, merken we dat meteen in onze verkoop.”

Welke rol speelt belasting in deze markt?

“Belasting speelt een grotere rol dan veel mensen denken. In sommige landen vallen menstruatieproducten nog steeds onder een hoger btw-tarief, terwijl het eigenlijk basisproducten zijn. Dat maakt producten duurder voor consumenten.”

Heeft dat invloed op jullie internationale strategie?

“Ja. In de Nordics bijvoorbeeld ligt de belasting op menstruatieproducten relatief hoog. Daardoor zijn die markten op dit moment commercieel minder interessant voor ons.”

Zijn er momenten waarop commerciële keuzen botsen met jullie missie?

“Dat gebeurt zeker. Wij zijn geen non-profitorganisatie, dus we moeten uiteindelijk winstgevend worden. Soms moet je dan moeilijke keuzen maken. Een voorbeeld is de productie: produceren in Europa is duurder dan in Azië. We hebben onderzocht of we de productie naar China moesten verplaatsen, maar uiteindelijk hebben we ervoor gekozen om in Europa te blijven produceren. Dat past beter bij onze waarden en de transparantie die we willen in onze keten.”

Hoe kijk je naar de toekomst van Yoni?

“Ik denk dat het onderwerp vrouwengezondheid steeds belangrijker wordt. Er komt meer onderzoek, meer bewustwording en meer openheid om erover te praten. Voor ons betekent dat dat we blijven werken aan transparantie en betere producten. Ik hoop echt dat het taboe op menstruatie verdwijnt en dat het een normaal onderwerp wordt om over te praten. Door vrouwen én mannen.”