Hoe scherpe, ongeziene vragen impact kunnen maken

Aan het woord impact wordt vaak veel gewicht toegedicht. Al snel wordt gedacht aan ingrijpende besluiten, zichtbare veranderingen en meetbare resultaten.

Binnen internal audit manifesteert impact zich echter niet alleen in het eindrapport, maar juist ook in het proces dat daaraan voorafgaat. De wijze waarop gesprekken en interviews tijdens een audit worden gevoerd, maakt daar nadrukkelijk onderdeel van uit.

Effectieve communicatie behoort tot de kerncompetenties van de auditor. Dat betekent soms het stellen van vragen die vanzelfsprekend lijken, maar ook het bewust laten vallen van stiltes in een gesprek. Die stilte geeft de auditee ruimte om verder te denken dan het organisatorisch wenselijke antwoord, waardoor ervaringen, twijfels of overwegingen worden gedeeld die anders onbenoemd blijven. Zo kan een formeel interview worden ervaren als een gesprek van mens tot mens, zonder dat de internal auditor zijn onafhankelijkheid of kritische blik verliest.

Als jong professional binnen de Auditdienst Rijk verwonder ik mij regelmatig over hoe groot de impact van de juiste vraag kan zijn. In mijn rol als operational auditor werk ik vanuit een referentiekader en met een gestructureerde vraagstelling. Dat biedt houvast. Tegelijkertijd merk ik dat de grootste toegevoegde waarde vaak ontstaat wanneer vanzelfsprekendheden worden doorbroken.

Dat ervaar ik bijvoorbeeld bij onderzoeken naar projectbeheersing. Soms stel ik dan een eenvoudige vraag: hoeveel projecten worden eigenlijk door één persoon geleid? En is er een vervanger wanneer diegene uitvalt? Door door te vragen op processen, aannames en impliciete keuzen ontstaat ruimte voor verdieping. Juist deze vragen rakene kern en nodigen de auditee uit stil te staan bij bestaande werkwijzen en processen.

De juiste vraag kan een organisatie helpen om het onderzochte thema vanuit een ander perspectief te bekijken. Naar mijn overtuiging ligt de waarde van een audit dan ook niet uitsluitend in het eindrapport, maar vooral in het denkproces dat tijdens het onderzoek op gang komt, zowel bij de auditor als bij de auditee. Daarmee wordt bijgedragen aan een solide basis voor een toekomstbestendige Rijksoverheid.

Als jong professional leer ik elke dag dat mijn toegevoegde waarde niet alleen zit in de antwoorden die ik geef, maar vooral in de vragen die ik durf te stellen. Het is de kunst om verder te kijken en te luisteren dan de checklist en het referentiekader. En om ruimte te laten voor reflectie. Soms is één oprechte, scherpe vraag genoeg om iets in beweging te zetten. En misschien is dat wel waar impact werkelijk begint.

Waarover verwonder jij je Saim Özkül? We lezen het graag in de volgende estafettecolumn vanuit YP’s.