Innovatie zorgt voor impact

Wat kan deelname aan de Innovation Award betekenen voor een auditfunctie? En hoe kan het passen binnen de auditstrategie? Dunja Hulsman en Joost Labeur vertellen hoe zij het meedoen aan de Innovation Award in 2024 hebben ervaren, hoe het aansluit bij de ambitie van continue ontwikkeling en innovatie bij de auditdienst van de Sociale Verzekeringsbank (SVB), en wat het heeft opgeleverd.

Als auditors willen we graag een betrouwbare en relevante gesprekspartner zijn. Past het meedoen aan een Innovation Award daar dan wel bij? Wij zijn overtuigd van wel. Innovatie is cruciaal om relevant te blijven en zo geef je het goede voorbeeld door te laten zien dat het altijd beter kan. Innovatie is dan ook een van de pijlers van de auditstrategie van de Audit Dienst SVB. Meedoen aan de Innovation Award, georganiseerd door het IIA in samenwerking met Protiviti, paste daar dus logisch in. Al geven we ook toe, het was ook best spannend. Het was voor ons toch een sprong in het diepe. In dit artikel delen we onze ervaringen, over de weg naar de Innovation Award, over hoe we als interne auditafdeling innoveren en hoe innovatie zorgt voor impact.

Hoe hebben we de inzending aangepakt?

Meedoen aan de Innovation Award begint bij een innovatie. We hadden vooraf niet gepland dat we iets innovatiefs gingen doen. Onze innovatie is in onze dagelijkse praktijk ontstaan. Wel hebben we een werkomgeving waarin innovatie structureel aandacht krijgt, waarin ruimte is voor experimenteren en waarin fouten maken mag. Dat is een belangrijke basis om te kunnen innoveren.
Vervolgens is de vraag: hoe bepaal je of iets innovatief is? Onze ervaring is dat het helpt als iemand kijkt naar de afdelingsprestaties met een andere blik: Waar zijn we trots op? Waar kunnen andere auditors van leren? Dat laatste is ook een van de elementen waar de jury naar kijkt: de bruikbaarheid voor anderen. Bij ons pakte ons management een belangrijke rol, ze gaven ons dat ene zetje om mee te doen. Zo zijn we tot de keuze gekomen om onze onderzoekaanpak over risico’s op institutionele discriminatie in te dienen.

Toen we de knoop hadden doorgehakt, hadden we een week of zes om onze inzending voor te bereiden. Dat klinkt lang. Maar die tijd hadden we echt nodig om tot een krachtige pitch te komen. Een pitch is echt wat anders dan een presentatie over je aanpak. Het is een kort en krachtig verhaal over wat het probleem is en welke oplossing je innovatie daarvoor biedt. We hebben goed nagedacht over de kernboodschap en hoe we deze overtuigend kunnen brengen.

Het was echt een teamprestatie, waar iedereen vanuit zijn eigen expertise enthousiast aan meewerkte

Hoe hebben we het verhaal vormgegeven?

Bij het vormgeven van ons verhaal hebben we veel hulp gehad van onze auditcollega’s. We hebben de pitch diverse keren geoefend en hun feedback heeft geholpen om de juist vorm en inhoud te vinden. En natuurlijk hebben we de afdeling Communicatie van onze organisatie betrokken, want zij zijn immers deskundig hierin. In overleg met een vormgever hebben we een brochure gemaakt, met als doel de bruikbaarheid van ons product voor andere auditafdelingen te verhogen. En, niet te vergeten, de steun van de raad van bestuur (RvB) was er. De RvB was namelijk erg te spreken over het onderzoek en we hebben Diana Starmans, de huidige voorzitter van de RvB, bereid gevonden om een korte videoboodschap op te nemen om onze pitch kracht bij te zetten. Het was dus echt een teamprestatie, waar iedereen vanuit zijn eigen expertise enthousiast aan meewerkte. Juist dat maakte het traject heel leerzaam en leuk.

Diana Starmans: “De Audit Dienst laat zien dat investeren in innovatie loont. Deze nieuwe aanpak is daar een krachtig voorbeeld van. Zo draagt de Audit Dienst bij aan onze ambitie om een betrouwbare, voortvarende en mensgerichte dienstverlener te zijn.”

Wat is onze innovatie?

Sinds de Toeslagenaffaire heeft iedereen wel een beeld van institutionele discriminatie en de enorme impact die het kan hebben op mensen. Maar hoe ga je als auditor om met zo’n gevoelig en complex onderwerp? Binnen het auditvakgebied bestond er nog geen aanpak voor onderzoek naar risico’s op institutionele discriminatie. Tegelijkertijd zien we dat bestuurders worstelen met de vraag of zoiets als de toeslagenaffaire ook bij hun organisatie kan gebeuren. Ze willen graag zekerheid dat institutionele discriminatie geen kans krijgt binnen hun organisatie. Als beroepsgroep hadden we daar nog geen goed antwoord op. En onze RvB had wel die specifieke vraag.

Onze innovatie betreft dan ook een aanpak voor het onderzoeken van het risico op institutionele discriminatie. Met onze aanpak maken we inzichtelijk waar risico’s zijn op institutionele discriminatie in de processen van de organisatie of in de sociale normen, die aangeven wat wel of niet acceptabel gedrag is. We bieden de RvB concrete handelingsperspectieven om hier iets aan te doen.

Wat heeft de innovatie opgeleverd?

Het winnen van de Innovation Award heeft veel impact gehad. Deze reikt verder dan onze eigen organisatie. De publiciteit die het winnen van de Innovation Award opleverde, zorgde ervoor dat we de kans kregen het belang van het tegengaan van institutionele discriminatie breed onder de aandacht te brengen. Het is een onderwerp dat ons aan het hart gaat. Wij hebben zowel het IIA Congres als andere podia benut om dit onderwerp onder de aandacht te brengen bij andere auditafdelingen. En urgentie te creëren bij vakgenoten om het onderwerp op de agenda te zetten. Tegelijkertijd hebben we praktische handvatten gegeven om daar invulling aan te geven in de vorm van een stappenplan (zie figuur 1).

Uit de reacties op onze presentaties merkten we dat het tegengaan van discriminatie een onderwerp is dat voor veel organisaties relevant is. Niet alleen in de publieke sector, maar ook binnen de private sector. Denk bijvoorbeeld ook aan discriminatie op de werkvloer. We zijn er trots op dat we een bijdrage hebben kunnen leveren aan het voeren van het gesprek hierover. Impact gaat dus niet alleen over tastbare zaken zoals het implementeren van extra maatregelen. Het zit ook in het bespreekbaar maken van een gevoelig onderwerp, zowel binnen je eigen organisatie als daarbuiten.

Het inzicht dat ons onderzoek opleverde werd door de RvB en betrokken managers als zeer waardevol ervaren. Om die reden heeft de RvB ons verzocht het onderwerp jaarlijks te onderzoeken bij verschillende processen binnen de SVB. Dat laat zien dat investeren in nieuwe onderzoeksmethoden de moeite waard is en dit heeft onze positie binnen de organisatie verder verstevigd.

De innovatie heeft ook de deuren geopend naar deskundigen buiten ons eigen vakgebied. Zo zijn we in contact gekomen met de Staatscommissie tegen Racisme en Discriminatie. Deze commissie is in opdracht van de regering bezig met het tegengaan van discriminatie. Ze hebben een Discriminatietoets voor publieke dienstverleners ontwikkeld en onlangs is deze gelanceerd. Met dit instrument kunnen organisaties een zelfevaluatie uitvoeren gericht op het tegengaan van institutionele discriminatie. We hebben in een vroeg stadium onze onderzoekaanpak met hen gedeeld en leerpunten uitgewisseld. Ook hebben we input geleverd voor de praktische toepassing en inbedding van de Discriminatietoets. Zo denken we dus aan de voorkant mee en helpen we discriminatie overheidsbreed tegen te gaan.

Innovatie verhoogt de impact en maakt ons werk boeiend, uitdagend en leuk

Hoe stimuleren we innovatie?

Zoals eerder benoemd is innovatie een belangrijke strategische pijler binnen onze afdeling en is dit nodig om ook in de toekomst impact te blijven maken. De Innovation Award past hierin, maar we doen veel meer op het gebied van innovatie. We hebben als auditdienst een eigen meerjarenkoers waarin geformuleerd staat op welke gebieden we ons willen ontwikkelen (zogenaamde ontwikkelopgaven). Jaarlijks herijken we deze met de hele afdeling.

Aan deze ontwikkelopgaven werken we in multidisciplinaire ontwikkelteams, bestaande uit auditors met verschillende opleidingen en achtergronden. Daarbij werken we volgens agile principes. Ontwikkelteams komen tweewekelijks kort bij elkaar en werken een onderwerp stapsgewijs verder uit. Denk hierbij aan: wat betekent een ontwikkeling zoals data-analyse of AI voor onze afdeling? Wat willen we ermee bereiken? En wat hebben we hiervoor nodig? Het team van de ontwikkelopgave verkent het onderwerp en komt met concrete voorstellen om hier invulling aan te geven. Het zijn dus als het ware kleine innovatielabs. Van hieruit wordt nieuwe kennis ontwikkeld, toepasbaar gemaakt en gedeeld. Zo stimuleren we experimenteren en zorgen we voor kennisdeling tussen de diverse disciplines. Ook helpt een dergelijke structuur om innovatie systematisch ruimte te geven en te voorkomen dat de agenda alleen bepaald wordt door ‘de waan van de dag’. Al blijft dat laatste wel een uitdaging, zeker in drukke perioden.

Wat hebben we geleerd?

De Innovation Award is een mooie manier om jezelf en je afdeling uit te dagen. Maar het begint bij het structureel aandacht hebben voor innovatie binnen je auditafdeling. Door te investeren in een cultuur van leren en proberen en kennisdelen, ontwikkelen we onze toolbox en vernieuwen we ons vakgebied. Op die manier blijven we die betrouwbare en relevante gesprekspartner. Dat vraagt soms een sprong in het diepe, maar is het risico meer dan waard. Innovatie verhoogt de impact en maakt ons werk boeiend, uitdagend en leuk. We kijken er naar uit om nog een keer mee te dingen naar de award!